De Zwartenhoekse Zeesluis dateert uit 1788/1789. In die tijd wou men de uitgestrekte geulenstelsels tussen het zogenaamde ‘Eiland van Axel-Terneuzen-Hoek’ enerzijds en het zuidelijke deel van Zeeuwsch-Vlaanderen anderzijds afdammen. In die dammen kwamen zogenaamde afwateringssluizen die tevens als inundatiesluis (nvdr inundatie = het opzettelijk onder water zetteb) konden worden gebruik. De ‘Staten Generaal’ (noorden) wou de nieuwe polders als waterlinie gebruiken bij een mogelijke aanval vanuit het zuiden.

Het is een imposante drie-kokerige zeesluis geworden. Als tijdens de vloed het zeewater via de Braakman vanuit de Westerschelde richting polder stroomde, sloten de deuren van de sluis door de druk van het buitenwater. Bij eb openden de sluisdeuren zich door de druk van het binnenwater. Door bij hoogwater de deuren in geopende toestand vast te zetten en de kokers af te sluiten met balken in de daartoe bestemde sleuven, kon de polder in geval van dreiging onder water worden gezet. Jarenlang lag de sluis er verwaarloosd bij en verdween uit het zicht. In 1997 werd aan de alarmbel getrokken hetgeen uiteindelijk resulteerde in een fraai stukje consolidatie- en restauratiewerk dat in 2010 werd afgerond. In 2011 zijn de fortificatiewerken – die dateren uit de tijd van Napoleon Bonaparte – ter verdediging van de sluis voor een deel in de oorspronkelijke toestand terug gebracht.

Tijdens en na de restauratie van de sluis en de batterij werd ook het omringende landschap 'aamgepakt'. Beide historische elementen (sluis én batterij) zijn daardoor onderdeel geworden van de zogenaamde "Groene Knoop". De Groene Knoop bestaat uit een aantal landschapselementen, die zijn aangelegd als compensatie voor verloren gegane natuurwaarden in de omgeving en omvat onder meer een hoogstamboomgaard, heggen, een dijk, een nat/vochtig weidelandschap en een bebost wandelgebied, in feite Oost-Zeeuws-Vlaanderen in het klein. Eco Sea Port ontwikkelt een DeciWalk hier.

De Stichting Vrienden Zwartenhoekse Zeesluis zet zich in voor het behoud van deze sluis en zijn omgeving. Vanuit deze stichting is er een boek verschenen van 144 pagina’s waarin de geschiedenis van de sluis en de nabijgelegen batterij wordt verteld. Bovendien komt de restauratie ervan aan bod evenals het traject dat er aan voorafging. Naast de aandacht voor deze zeesluis zet deze stichting zich in voor vele ander cultuurhistorische elementen.