Onze Kreek Leeft
Het project
Onze Kreek Leeft is een microproject in een Wase polder [Lochristi] waarbij Eco Sea Port samen met bewoners en landbouwers werkt rond een historische kreek. Via beperkte landschappelijke ingrepen, participatieve monitoring en gezamenlijke ontmoetingsmomenten wordt ingezet op klimaatadaptatie, waterbewustzijn en gemeenschapsvorming. Het project loopt van juni 2026 tot november 2027 en focust op leren en verbinden, niet op snelle sanering. De kreek wordt opnieuw benaderd als landschappelijke en sociale levensader.
Met dit microproject wil Eco Sea Port, samen met bewoners en landbouwers, onderzoeken hoe de kreek opnieuw een verbindend element kan worden in het landschap en de gemeenschap, zonder onrealistische beloftes over snelle sanering.
Kernactiviteiten
1/ Landschappelijke ingrepen.
Ten eerste worden beperkte maar zichtbare landschappelijke ingrepen gerealiseerd langs ons deel van de kreek, zoals de aanleg of versterking van een pilot-bufferzone (een deel van onze percelen aan de kreek is akker, een deel is historisch permanent grasland). Die ingrepen dragen bij aan klimaatadaptatie door waterbuffering, vertraagde afvoer en versterking van biodiversiteit. Op basis van kennis van vandaag zal dat een (bloemen)strook zijn aan de oever van de kreek (deel akker), een ander deel zal specifiek worden beheerd met respect voor de status van historisch permanent grasland. Eco Sea Port zal dit doen op de eigen percelen en zal in overleg gaan met buren en andere eigenaars van percelen om dat te repliceren waar mogelijk (en hen daar ook bij aanleg en beheer ondersteunen).
2/ Participatief monitoringsluik.
Ten tweede wordt een laagdrempelig participatief monitoringsluik opgezet. Op 2 verschillende locaties langs de kreek worden een aantal keer per jaar (eenvoudige) metingen uitgevoerd rond waterkwaliteit en ecologische observaties. Die monitoring is gericht op bewustwording, kennisopbouw en betrokkenheid, niet op het garanderen van ecologisch herstel. Dat werd reeds voorbesproken met PCM.
3/ Gemeenschapsvorming.
Ten derde zet het project sterk in op gemeenschapsvorming. Bewoners en landbouwers worden actief betrokken via gezamenlijke meetmomenten (delen via info, wandelingen en ontmoetingsmomenten). Elk meetmoment wordt gebruikt om samen te komen, de metingen te bespreken, maar ook om de historiek van de polder en kreek te delen.Er worden 5 ontmoetingsmomenten ingepland.
De Partners van dit project zijn: de Gemeente Lochristi, Regio Landschap Meetjesland en Leievallei, 't Grenspaalhof en PCM. Hieronder kan u de voortgang van het project volgen.
Afstemming en planning met PCM met betrekking tot meting waterkwaliteit
Einde mei 2026 was er een onderhoud met PCM. Daar werden indicatief de onderzoeken ingepland en de exacte inhoud van de onderzoeken vastgelegd.
Afstemming met de Gemeente Lochristi en Regio Landschap Meetjesland en Leievallei
Begin juni werd er besloten een mengsel in te zaaien binnen een strook van 125m op 10m op het deel akker. Er werd besloten het deel HPG (Historisch Permanent Grasland) alleen verder te verschralen.
Kick-Off event 16 juli 2026
Eco Sea Port nodigde alle buurtbewoners en geïnteresseerden uit op het Kick-Off Event in Zaal De Zwarte Ruiter op 16 juli 2026 om 20h00. We stelden het het toekomstige traject voor en gingen dieper in op de inhoud. Hieronder vind je een aantal sfeerbeelden. De Lochristenaar berichte erover.
Eerste resultaten wateronderzoek, 23 juni 2026
Er werd een chemishe oppervlakte-analyse uitgevoerd door het labo van de Provincie Oost-Vlaanderen. Er werd water genomen op twee plekken, op dezelfde dag (23 juni 2026), en in het labo onderzocht op allerlei stoffen. De belangrijkste conclusie: het water aan de "Achterzijde Visvijver"-locatie is duidelijk slechter dan aan de "Eco Sea Port"-locatie. Aan de "Achterzijde Visvijver-locatie zit heel weinig zuurstof in het water - veel minder dan wat gezond is voor waterleven zoals vissen en waterplanten. Daarnaast zit er op die plek ook veel te veel fosfor in het water. Fosfor is een stof die van nature in kleine hoeveelheden voorkomt, maar in te grote hoeveelheden zorgt voor overmatige algengroei. Aan de "Achterzijde Visvijver"-locatie is de hoeveelheid fosfor zo'n vier keer hoger dan aan de "Eco Sea Port"-locatie, en beide liggen al boven wat als normaal beschouwd wordt. Andere stoffen die te maken hebben met vervuiling door mest of afvalwater (ammonium, nitraat, nitriet) zitten net wel laag, op beide plekken. Dat is eigenlijk goed nieuws: het wijst erop dat het probleem hier vooral van fosfor komt, en niet van verse mest- of rioolvervuiling. Kort: het water aan de "Achterzijde Visvijver"-locatie is ongezonder dan aan de "Eco Sea Port"-locatie - te weinig zuurstof en te veel fosfor, wat kan leiden tot algengroei en een minder leefbare omgeving voor vissen en andere waterdieren. De Eco Sea Port-locatie is niet perfect, maar wel een stuk beter. U vindt de volledige resultaten hier.
Visonderzoek, 28 juli 2026
Op 28 juli 2026 vond het visonderzoek van PCM plaats. Hiernaast vind je een sfeerverslag. Zodra de resultaten bekend zijn delen we die. Vanzelfsprekend worden die ook toegelicht op de volgen Onze Kreek Leeft-bijeenkomst! Noot: de beelden hieronder, met dank aan Machteld Bats.
Inzaaien - Bepaling en validatie - 16 augustus 2026
We plannen we ongeveer 1000 m2 voor te bereiden om in te zaaien. Het inzaaien zelf is gepland voor herfst. Overeenkomstig de gangbare richtlijnen gaan we 1g zaaigoed/m2 gebruiken, wat resulteert in 1 kg zaaigoed. Het zaaigoed zal worden opgemengd met wit zand om een egalere verspreiding te bekomen. Onze keuze is het "Weidevogelgeluk voor boerenlandvogels" (details van het mengsel vind je hier). Bepaling en validatie gebeurde in samenspraak met de gemeente Lochristi en Regionaal Landschap.
Tweede bijeenkomst 30/9/26 om 19h00
Eco Sea Port nodigt alle buurtbewoners en geïnteresseerden uit op de tweede bijeenkomst iin Zaal De Zwarte Ruiter op 30 september 2026 om 19h00.
Inschrijven is ten zeerste aangeraden. Dat doe je hier.
Zeker op de agenda:
- Bespreken waterresultaten en visonderzoek (i.s.m. Pieter Boets).
- Voorstelling podcast Overslag (i.s.m. Eddy Van Acker en Hubert Van Kerckhove).
- Update m.b.t. bufferstrook (i.s.m. Wilfried van Vaerenbergh en Egon Triest).
Hieronder vind je de besproken resultaten (samengevat):
Wat zegt het water van de Sint-Elooiskreek?
De provincie Oost-Vlaanderen onderzocht de waterkwaliteit op twee plekken langs de Sint-Elooiskreek. De conclusie op basis van de meting van eind juni: het water is op beide plekken te warm, bevat te weinig zuurstof en te veel voedingsstoffen. Die combinatie is ongezond voor vissen en ander waterleven, en verhoogt het risico op algengroei. Van de twee onderzochte plekken is de situatie het ernstigst bij Locatie 1 (dicht bij visvijver). Daar was het zuurstofgehalte op het moment van de meting zeer laag. Verderop, richting Lochristi (Locatie 2), was de toestand minder uitgesproken, maar ook daar wijzen de cijfers in dezelfde richting. Goed nieuws is er ook: stoffen die vaak met mestoverschot of rioolwater te maken hebben (zoals ammonium en nitraat) zaten op beide plekken binnen een normale, gezonde waarde. Dit is een eerste meting; er volgen nog twee bijkomende metingen, en ook de resultaten van het onderzoek naar zware metalen in het water worden later verwacht. Pas dan ontstaat een volledig beeld van de gezondheid van deze waterloop doorheen het jaar.
Wat zit er in de bodem van de Sint-Elooiskreek?
Naast het water zelf onderzocht de provincie Oost-Vlaanderen ook de bodem - het slib onderaan de waterloop. Daarbij werd één groep stoffen gevonden die boven de strengste toegelaten norm zit: PCB's. Dat zijn oude industriële chemische stoffen, vroeger onder meer gebruikt in elektrische toestellen, die in de natuur erg moeilijk afbreken. Ook minerale olie zat hoger dan wat je in een schone bodem zou verwachten, al niet hoog genoeg om volgens de regels verplicht te moeten worden opgeruimd. Goed nieuws is er ook hier: zware metalen zoals lood, zink en koper, en ook een hele reeks andere onderzochte stoffen (waaronder bestrijdingsmiddelen en verbrandingsresten), zaten allemaal ruim binnen de veilige, normale waarden. Er werd daarnaast gemeten hoe dik de laag zachte modder (het slib) op de bodem is. Die dikte verschilt sterk van plek tot plek: net stroomopwaarts van het meetpunt was die laag maar een paar centimeter dik, maar ter hoogte van en voorbij het meetpunt zelf liep ze op tot ongeveer een meter. Zo'n dikke modderlaag kan vervuilende stoffen lange tijd vasthouden en maakt de waterloop plaatselijk een stuk ondieper.
Welke vissen leven er in de Sint-Elooiskreek?
Naast het water en de bodem werd ook onderzocht welke vissen er leven in de Sint-Elooiskreek, op drie plekken: een stuk kreek stroomafwaarts, een visvijver, en de Grote kreek bij Lochristi. De vissen werden met een bootje gevangen, gewogen en gemeten, en nadien weer vrijgelaten.
In totaal werden 426 vissen gevangen, samen goed voor bijna 93 kilogram. Blankvoorn was veruit de talrijkste soort: meer dan 6 op de 10 gevangen vissen waren blankvoorns, al zijn dat overwegend kleine exemplaren.
Het grootste deel van het totale gewicht kwam echter van de visvijver, waar vooral grote (gras)karpers zaten — die enkele dikke vissen wogen samen bijna 70 kilogram. Dat is wellicht een apart, uitgezet visbestand (typisch voor een visvijver) en dus geen goede graadmeter voor de kreek zelf.
17/09/2026 - Hiernaast vindt u de tekst van de hand van Guy van Rysseghem in het magazine Drietand over het project en de tweede bijeenkomst.
29/10/2026 - Er werd een bloemenstrook gecreëerd en ingezaaid op het perceel van Eco Sea Port. Het was een drukte van jewelste. Zeshonderd kolganzen vlogen over. Een kleine groepje landde. Ook waterral, waterpieper en veldleeuwerik waren van de partij naast vele graspiepers en enkele kneutjes. 's Avonds had de waterral duidelijk plezier met het water in de kreek dat opnieuw op peil stond na een heel droge zomer (zie hiernaast).
30/10/2026 - De resultaten van het tweede wateronderzoek zijn inmiddels binnen. Het onderzoek werd uitgevoerd door PCM op 14/10/2026.
De kreek bevat 3 tot 5 keer te veel fosfor. Dat is de belangrijkste conclusie van de staalname op 14 oktober 2026 door het Provinciaal Centrum voor Milieuonderzoek (PCM). Daarnaast is de zuurstof krap: 53 tot 60 % verzadiging, terwijl je in koel herfstwater meer zou verwachten. Het water is ook licht brak, en op locatie 2 zitten er veel organisch materiaal en algen in. Nitraat en ammonium zijn niet meetbaar: algen en planten hebben de vrije stikstof waarschijnlijk opgebruikt. Noot: het gaat om één meting in de herfst. Het is geen eindoordeel. Je vindt het officiële verslag hier.